محرومیت از مواد غذایی همیشه و یا لااقل در اکثر زمانها و مکانها وجود داشته و دارد. محرومیت از مواد غذایی همیشه به معنای نخوردن و یا کم خوردن نیست. ممکن است غذا از لحاظ حجم کافی باشد و حتی معده انسان را پر کند، اما کارآیی لازم را برای بدن در پی نداشته باشد یا اینکه رژیم غذایی نامتعادل باشد، یعنی دسته‌ای از مواد غذایی به اندازه کافی به بدن برسد و از دسته دیگر مواد مورد نیاز به میزان ناچیزی به بدن برسد. گاهی آداب و رسومی که در اجتماعات گوناگون وجود دارند موجب کاهش چشمگیر مواد غذایی در بدن انسان می‌شود. علل فردی هم به میزان بسیار زیادی در سوء تغذیه موثر هستند. همچنین ناراحتی های آشکار و پنهان ساختار بدن ما و مشکلات درونی هم ممکن است ما را از يك تغذيه سالم محروم نمايد. براي دستيابي به تغذيه سالم كه شرط لازم سلامتي است بايد دانست غذا چيست، نقش آن چيست و بدن به چه موادي نياز دارد .

براي آشنايي با اصول يك تغذيه سالم مي توانيد روي هريك از لينك هاي زير كليك كنيد :


      ید و نقش آن در سلامت انسان  /  تغذیه سالم در دانش آموزان


 

ید یک عنصر اساسی برای بقای انسان است. این ریز مغذی برای رشد و نمو فرد، حتی قبل از تولد نیز مورد نیاز می‌باشد.  تنها نقش شناخته شده ید در بدن شرکت در تولید هورمون توسط غده تیروئید است. مقدار ید موجود در بدن بسیار اندک و نیاز یک فرد بالغ به ید تنها 150 تا 200 میکروگرم در روز است. چنانچه نیاز فیزیولوژیک بدن به ید تامین نشود یکسری اختلالات عملی و تکاملی از جمله بزرگی غده تیروئید یا گواتر، اختلال عملکرد غده تیروئید، کاهش باروری در زنان، سقط جنین، افزایش مرگ و میر نوزادان و کودکان و عقب‌ماندگی ذهنی در کودکان مبتلا حاصل می‌شود که به مجموعه آنها "اختلالات ناشی از کمبود ید" یا Deficiency Disorders) IDD ) اطلاق می‌شود.

اختلالات ناشی از کمبود ید :

در دوران جنيني كمبود يد باعث سقط جنين، تولد جنين مرده، ناهنجاريهاي مادرزادي، افزايش مرگ و مير اطفال و نوزادان، اختلالات حركتي و رواني و كمكاري تيروئيد، رشد ناقص دستگاه عصبي و عقبماندگي ذهني ميگردد.

                                                                                                                                                            

در دوران كودكي و نوجواني كمبود يد موجب گواتر، كمكاري تيروئيد، عقب ماندگي جسمي و رواني ميگردد. کمبود ید در بزرگسالان علاوه بر بیماریهای پیشگفت باعث ايجاد ناراحتيهاي گوارشي و قلبي هم می نماید .

با توجه به چرخه گردش ید در طبیعت، این عنصر موجود در خاک در اثر ریزش باران و جاری شدن سیلاب از سطح زمین شستشو شده و به سمت آبهای دریاها و اقیانوسها روان میشود. در نتیجه خاک و آب مناطق مرتفع زمین با کمبود ید روبرو هستند .

به همین دلیل ساکنین مناطق مرتفع زمین بیشتر در معرض خطر کمبود ید و اختلالات حاصله قرار دارند .

نياز روزانه بدن به يد بين 150-100 ميكروگرم ميباشد (يك مقدار بسيار كم به اندازه سر سوزن) مقدار مورد نياز در تمام طول عمر توسط انسان يك قاشق چايخوري است  البته آنچه مهم است دريافت مداوم يد بطور روزانه است.

کمبود ید شایعترین علت قابل پیشگیری عقب ماندگی ذهنی در دنیای امروز به شمار میرود .مدير عامل صندوق كودكان ملل متحد ( يونيسف) در پیام کوتاهی اشاره نمودند ? پيشگيري از كمبود يد به قدري آسان است كه اگر بگذاريم فقط يك كودك به خاطر آن با معلوليت ذهني متولد شود ، مرتكب جنايت شده ايم .?

غذاهای سرشار از ید :

میگو - خرچنگ - صدف - ماهی و ... و نکته قابل توجه اینکه میزان ید در ماهی های دریاهای آزاد و با آب شور بیشتر از ماهی آب های شیرین می باشد .

نتيجه مطالعات گروه تحقيقات مركز تحقيقات غدد داخلي و متابوليسم دانشگاه شهيد بهشتي در سالهاي 1362 تا 1368 در ايران نشان داد حدود 20 میلیون نفر از جمعیت کشور در معرض خطر کمبود ید قرار دارند ميزان شيوع بيمار گواتر  بين جمعيت كشور خصوصا? در مناطق كوهستاني بيش از 70  درصد مي باشدبه منظور بررسی و رفع این مشکل  . كميته كشوري مبارزه با اختلالات ناشي از كمبود يد در سال 1368 شکل گرفته و این کمیته بهترين و ساده ترين گزينه به عنوان استراتژي اصلي مبارزه با اختلالات ناشي از كمبود يد را  توزيع نمك يددار در سطح عموم اعلام نمود .

عزم مشترک و همکاریهای درون و بین بخشی وزارت صنایع، وزارت جهاد کشاورزی و اداره نظارت بر مواد غذایی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کارخانههای تولید نمک در کشور را موظف به یددار نمودن نمکهای تولیدی خود نمودند و در سال 1373 نیز تولید نمک یددار در کشور اجباری گردید .

دستورالعمل بازنگري شده كنترل كيفي نمك خوراكي يددار تصفيه شده :

استاندارد ميزان يد در نمك هاي خوراكي : مقدار يد در نمك بر حسب ميكروگرم يا قسمت در ميليون (PPM  ) جهت تامين نياز روزانه 150 ميكروگرم يد مصرف كننده طبق تصميم كميته كشوري مبارزه با اختلالات ناشي از كمبود يد 40 ميكرو گرم  مي باشد  كه توصيه شده است به منظور جبران يد زايل شده در زمان انبارداري اين مقدار 50 ميكروگرم در نظر گرفته شود .

پايداري يد در نمك : عيار يد موجود در نمك يددار بطور مداوم به علت ناپايدار بودن شيميايي تركيبات يد كاهش مي يابد . اين كاهش چنانچه نمك در معرض رطوبت ، نور خورشيد و يا حرارت قرار گيرد و چنانچه با مواد آلي آلوده شود ، افزايش مي يابد . در رطوبت خيلي زياد ، آب جذب نمك شده و يد به طرف پايين بسته يا كيسه كشيده مي شود . وقتي رطوبت هوا پايين است نمك رطوبت سطحي خود را از دست داده و همراه آن يد نيز متصاعد مي شود.

اختلالات ناشي از كمبود يد  زماني ريشه كن مي شود كه نمك مصرفي مردم داراي عيار موثر يد به ميزان مورد نياز باشد . بنابراین پايش دقيق و كنترل ميزان يد در مراحل توليد ، انبار كردن ، فروش و مصرف و ممانعت از نمك غير يددار و يا زير استاندارد ، از اجزاي اصلي برنامه هاي توزيع و مصرف نمك هاي يددار به منظور مبارزه با اختلالات ناشي از كمبود يد  مي باشد.

پايش : مرحله 1 ( كارخانه) :

محل :  كارخانه هاي توليد كننده يا بسته بندي نمك يددار  -  مقدار يد :  نبايد كمتر از  50 قسمت در ميليون باشد - تواتر آزمايش :  حداقل سه بار در هر شيفت كاري - آزمايش كننده : كارشناس آزمايشگاه كارخانه

كارشناس اداره نظارت بر مواد غذايي بايد حداقل 3 بار در سال از خط توليد نمك خوراكي يددار تصفيه شده به لحاظ بررسي شرايط توليد نمك ، بسته بندي ، نگهداري يدات پتاسيم و ساير مواد مصرفي ، انبارها و محل نگهداري نمك خوراكي بازديد نمايد

پايش : مرحله 2 ( عمده فروشي ها ) :

 محل :  انبارهاي عمده فروشي - مقدار يد :  نبايد كمتر از  40 قسمت در ميليون باشد - تواتر آزمايش :  هفته اي يكبار

پايش : مرحله 3 ( خواروبارفروشي ها) :

محل : خواربارفروشي ها - مقدار يد: نبايد كمتر از  25 قسمت در ميليون باشد - تواتر آزمايش:ماهي يكبار - آخرين تاريخ : 9 ماه بعد از يده كردن

پايش : مرحله 4 ( سطح خانوار ) :

محل :  سطح خانوار  - مقدار يد :  نبايد كمتر از  15 قسمت در ميليون باشد - تواتر آزمايش :  با توجه به امكانات ? حداقل زمان سرشماري - آخرين تاريخ : 12 ماه بعد از يده كردن - آزمايش كننده : بهورز و كاردان يا كارشناسان بهداشت محيط و حرفه اي

 عوارض استفاده از نمك هاي تصفيه نشده :

ناخالصي هاي موجود در نمك هاي تصفيه نشده  سرب، جيوه، آرسنيك، كادميوم و ساير عناصر سنگيني هستند كه بر اندام هاي داخلي بدن تاثير مخربي دارند. نمك به صورت استخراج شده از معدن يا دريا در هر دو شكل، ناخالصيهاي فراواني دارد كه عمدهترين آنها، ?سولفات كلسيم? يا همان ?گچ? است كه نوع دوم به خاطر سفيد بودن، قابل تشخيص از اصل نمك نيست .

وجود گل و لاي را يكي ديگر از ناخالصيهاي موجود در نمك یکی دیگر از مشکلات نمک های تصفیه نشده می باشد. از هر 120 تن نمك توليدي تصفيه، 6 تا 10 تن گل و لاي خارج ميشود، كه وجود و مصرف مستمر اين ميزان ناخالصي در نمكهاي سنتي مشكلات و بيماريهاي جسمي را به همراه دارد.

طعم نمكهاي سنتي هم به خاطر داشتن ميزان قابل توجهي ناخالصي منيزيم كه طعم تلخ دارد با طعم نمكهاي ديگر فرق دارد و اين نيز يكي از نشانههاي ناخالصي به شمار ميآيد

يكي از مشكلات اساسي كه ممكن است پيش آيد ، اختلال در عملكرد كليهها ست، چرا كه كليهها مسئول دفع مواد سمي از بدن هستند و تجمع اين مواد به مرور زمان به بافت كليه آسيب ميرساند.

كادميوم، سرب، مس و جيوه از فلزات سنگيني هستند كه قادر به ايجاد سرطان در افراد مصرفكننده خواهند بود.

جيوه باعث ايجاد جنين ناقصالخلقه در زنان باردار ميشود و از اين لحاظ خطراتي را به همراه دارد.

چند توصیه :

   1- نمكهاي مصرفي خود را از انواع يددار تصفيه شده انتخاب كنيد.

   2- به نوع بستهبندي، شماره پروانه ساخت، نشاني محل توليد و تاريخ درج شده بر روي بستهها توجه كنيد.

   3- به عنوان يك اصل كلي، بيش از ميزان نياز نمك مصرف نكنيد.  برای دریافت فایل slidshow  مطالب فوق اینجا کلیک کنید

   

نام و نام خانوادگی :
ایمیل شما :
موضوع :
نظر شما در مورد این مطلب:

فرم تماس از پارس تولز                

  موضوع بعدی      برگشت به ابتدای صفحه


                      

تامین انرژی و مواد لازم برای فعالیت های ذهنی کودکان علاوه بر اینکه سلامت جسم آنها را تامین می کند بلکه به آنها کمک می کند تا از ساعات حضور در کلاس ها بهترین بهره را ببرند و یادگیری مطالب درسی به بالاترین حد ممکن خود برسد . این انرژی هم از طریق  صبحانه که مهمترین وعده غذایی دانش آموزان است و هم از طریق میان وعده هایی که در زنگ تفریح دانش آموزان تهیه می شود بایستی تامین گردد.

 

 

مصرف مواد غذایی مثل پفک ، چیپس ، انواع شکلات و .. امروزه در مدارس بسیار معمول است . در حالیکه این مواد نه تنها هیچ نوع انرژی و مواد مغذی به بدن دانش آموز نمی رساند بلکه حاوی رنگها ، اسانس ها و روغن مضر هستند و با ایجاد سیری کاذب ، دانش آموزان را از خوردن مواد غذایی لازم و ضروری باز می دارند . علاوه بر اینها با داشتن چربی های مضر زمینه ابتلا انواع بیماری ها را ایجاد می کند .

 

 

کارشناسان امر تغذیه برای راهنمایی مدیران و والدین دانش آموزان توصیه می کنند موارد ذیل را جهت بهبود تغذیه دانش آموزان مد نظر قرار دهند :

 

1 -  والدين عزيز كمي راحت طلبي را كنار بگذاريد و با كمي صرف وقت ميان وعده مناسبي براي زماني كه كودكتان در مدرسه است ، ترتيب ببينيد .

2 -  ميان وعده غذايي بايد براحتي قابل حمل باشد ، مصرف آن راحت بوده و در زمان كوتاه زنگ تفريح يا ورزش مورد استفاده قرار گيريد . در اين خصوص از سليقه و ميل كودك خود نيز جويا شويد .

 

 

3 -  يكي از نيم چاشت هاي بسيار مناسب گذاشتن چند عدد خرما همراه با گردو مي باشد . خرما داراي كلسيم ، منيزيوم ، فسفر ، آهن و ويتامين هاي E - B - A و مقداري هم ويتامين C است . به دليل انرژي بخش بودن ، حمل راحت ، استفاده سريع ، مصرف آن در زنگ هاي تفريح و قبل از زنگ ورزش مفيد است .

 4 -  انجير خشك هم از مواد مغذي است كه معمولاً كودكان از خوردن آن استقبال مي كنند . انجير داراي كلسيم ،آهن ، فسفر ، پتاسيم ، پروتئين ، چربي ، قند و ويتامين هاي C - B - A است . انجير نيز بدليل سهولت در حمل و مصرف توصيه مي شود .

5 -  گذاشتن حداقل يك نوع ميوه فصل مثل سيب يا مركبات (پرتقال ، نارنگي ، ليموشيرين ، موز و گلابي) نيز توصيه مي شود . به خصوص اگر براي كودكتان بيسكويت يا مواد قندي گذاشته ايد مصرف سيب باعث پاك كردن مواد غذايي از دندان ها خواهد شد .

6 -  ميوه هاي خشك نظير برگه هلو ـ آلو ـ توت خشك ، كشمش ، نخودچي و مغز ميوه ها مانند گردو ، فندوق ، بادام تهيه كنيد و به تناوب مقدار كمي از آن را روزانه براي كودك خود بگذاريد . اين مواد خوراكي داراي مقدار زيادي آهن هستند و مصرف آن بين دو وعده غذاي اصلي بسيار مفيد است . كمبود آهن باعث احساس خستگي ، رنگ پريدگي ، ضعف حافظه و تمركز مي شود و اين مواد با جبران كمبود آهن سبب شادابي و افزايش هوش خواهند شد .


 

7 -  يك لقمه آماده از نان و پنير و گردو يا سيب زميني پخته كه براحتي مي توان آن را در منزل تهيه كرد هميشه در مدرسه به عنوان يك نيم چاشت لذيذ بوده و هست .

8 در صورتی كه در بوفه مدارس به جای غذاهای ناسالم و كم ارزش مواد غذایی مفید نظیر انواع میوه عرضه شود ، عادات غذایی كودكان تا حد زیادی اصلاح می شود.  عادات غذایی دوستان و هم سن و سالان تاثیر زیادی بر الگوی غذایی دانش آموزان دارد.

 

نام و نام خانوادگی :
ایمیل شما :
موضوع :
نظر شما در مورد این مطلب:

فرم تماس از پارس تولز             

  موضوع بعدی      برگشت به ابتدای صفحه 


 

 

صفحه اصلي

تقلبات رايج در مواد غذايي

اصول نگهداري مواد غذايي

اصول تغذيه

بیماری های مرتبط با آب و غذا

قوانين و مقررات مرتبط

 


www.irLearn.com

 

 

 

 

سایت های مرتبط

پایگاه اطلاع رسانی سلامت ایرانیان

معاونت غذا و دارو

با کلیک بر روی لینک زیر شما هم می توانید یکی از اعضای سایت مرجع متخصصین ایران باشید

بخش تبليغات سايت 

 

گزارش وضع هوا